Prof. Dr. Aysun BAY: Amacımız Türk Dünyasında “Entegre Bir Sağlık Ekosistemi” Kurmak

Sağlık Turizmi Konfederasyonu (SATKOF) Başkanı Prof. Dr. Aysun Bay ile gerçekleştirdiğimiz özel röportajda; sağlık turizminde dijital dönüşüm, termal turizmin geleceği, fitoterapi alanındaki fırsatlar ve Türkiye’nin küresel sağlık merkezi olma vizyonu ele alındı.

Prof. Dr. Bay, Türkiye’nin yalnızca sağlık hizmeti sunan bir ülke değil; dijitalleşmiş, entegre ve güvenilir bir uluslararası sağlık üssü olma yolunda ilerlediğini vurgularken, SATKOF’un bu süreçte kamu-özel sektör iş birliğiyle önemli projeler yürüttüğünü ifade etti.

Röportajda ayrıca Türk Devletleri arasında sağlık ağı kurulması, ortak hasta yönlendirme sistemleri, uluslararası kongreler ve yatırım iş birlikleri gibi başlıklara da dikkat çekildi. Prof. Dr. Aysun Bay’ın ifadesiyle hedef; Türk Dünyasında “entegre bir sağlık ekosistemi” inşa etmek.

Nevin Balta : Sayın Başkan sağlık hizmetlerinde “Dijital dönüşüm”ün ne tür değişimlere yol açacağı konusunda bizi aydınlatır mısınız?

Prof. Dr. Aysun Bay : Elbetteki teşekkür ediyorum. Öncelikle hoşgeldiniz diyorum. Sağlık hizmetlerinde “Dijital dönüşüm”, özellikle sadece teknolojik bir yenilik değil aynı zamanda sağlık sisteminin yeniden inşasıdır. Bu konuda en önemli adımlar:

   - Hastalık odaklı sistem;  önleyici sağlık modeli,
   -Hastane merkezli yapı; hasta merkezli dijital ekosistem,
   -Reaktif tedavi; proaktif ve kişiselleştirilmiş sağlık yönetimi. 

  Önümüzdeki süreçte;
   - Yapay zekâ destekli erken teşhis,
   -Uzaktan sağlık hizmetleri (tele-tıp),
  -Büyük veri ile epidemiyolojik analizler.

  İşte bütün bunlar sağlık sistemlerinin temelini oluşturacaktır. Kısaca, Dijital dönüşüm, sağlıkta hız, doğruluk, erişilebilirlik ve sürdürülebilirliği artıracaktır.

Nevin Balta : Sağlıkta dijital dönüşüm “Dijital hastane, dijital ilaç, dijital tahlil” konularında neler yapılmalı?

Prof. Dr. Aysun Bay : Bu dönüşüm için üç temel alan kritik önemde;
1. Dijital Hastaneler,
2. Entegre Hastane Bilgi Yönetim Sistemleri (HBYS),
3. Yapay zekâ destekli klinik karar sistemleri,
4. Robotik cerrahi ve akıllı ameliyathaneler.

    Dijitalleşmede en önemli konulardan biri "Dijital İlaç" tır. Biz buna "Kişiye özel tedavi (precision medicine" diyoruz.
   "İlaç takibi (blockchain ile sahte ilaç önleme)" ile bir nevi kalite kontrolü ve denetimi de sağlamış oluyoruz. "Akıllı doz sistemleri" ve "Dijital Tahlil" diyoruz. 
   Diğer taraftan "Otomatik laboratuvar sistemleri" ile zaten robotik, otomatik olan cihazların sonuçlarının doğruluğunun teyit edilerek çıkarılması önemli.
   "Uzaktan sonuç takibi" konusunda e-Nabız üzerinden takip ediyoruz ama laboratuvarın içine kadar girip detayların öğrenme olası bir yanlış bildirimde hastaya ulaşmak önemli.
   "Veri analitiği" ile erken teşhis yapmayı hedefliyoruz.
    Burada en kritik konu "Veri güvenliği" ve "Ulusal sağlık veri altyapısı"dır.

Nevin Balta : “Geleneksel tıp” ve “Fitoterapi”nin sağlık turizmindeki payını nasıl değerlendiriyorsunuz?

Prof. Dr. Aysun Bay : “Geleneksel tıp” ve “Fitoterapi” artık alternatif değil, tamamlayıcı ve stratejik bir alan. Bu konuda özellikle Orta Doğu, Afrika ve Avrupa’da ciddi talep olduğunu görüyoruz. Doğal ürünlere yönelim artıyor. “Wellness + Medical” birleşimi oluşuyor.

    Türkiye için bu alanda; "Termal turizm + Fitoterapi + Rahabilitasyon" üçlüsü büyük bir fırsattır.

    Burada iki teşekkülü söylemek istiyorum. İlki; 

Sayın Cumhurbaşkanımızın eşi Emine Erdoğan Hanımefendinin “Geleneksel tamamlayıcı tıp”la ile ilgili biz bilim insanlarının çalışmalarını destekliyor olması çok önemli. İkinci olarak; Hanımefendinin “Sıfır atık projesi” ve “Beslenmede genetiği değiştirilmiş gıdaların bertaraf edilmesi” konularındaki projeleri de önemli.
Eskiden babaanne metotları olarak bilinenlerin gündeme gelmesindeki desteklerinden dolayı Sayın Cumhurbaşkanı ve kıymetli eşi Emine Erdoğan’a ayrıca teşekkür etmek istiyorum. Bizler bu çalışmalarımızla ilgili bilimsel arenada onlarca, yüzlerce makale yayınlıyorduk ama bunların topluma kazandırılması ve Sağlık Bakanlığı ve Tarım Bakanlığı nezdinde bürokratik süreçlerde çok ciddi zorluklar yaşıyorduk.
“Geleneksel tıp”ın topluma kazandırılmasının tedavide ve hastalıkların önlenmesinde büyük önemi görülmektedir. Bu konuda bilimsel çalışmalarımıza devam ediyoruz.

Nevin Balta : Türkiye’nin “Bitki florası” ile dünya markası olması için sizce neler yapılmalı?

Prof. Dr. Aysun Bay : Türkiye, biyolojik çeşitlilik açısından dünyanın en zengin ülkelerinden biri. Ancak bu zenginlik henüz markalaşmış değil. Bu konuda yapılması gerekenler;

   - Tıbbi aromatik bitkiler için ulusal envanter ve veri bankası,
   - AR-GE merkezleri ve klinik çalışmalar,
   - Coğrafi işaret ve marka oluşturma,
   - Uluslararası sertifikasyon (GMP, ISO, organik sertifika).

  Biyolojik çeşitlilik konusunda hedefimiz; "Hammadde satan değil, marka ve ürün ihraç eden" ülke olmaktır.

Nevin Balta : Türkiye’nin “Termal suları”nın dünyaya tanıtımı için neler yapılmalı? Bu konuda yol haritanız hakkında bilgi verir misiniz?

Prof. Dr. Aysun Bay : Türkiye, Avrupa’nın en zengin “Termal” kaynaklarına sahip ülkelerden biri. Fakat tanıtım konusunda istenen seviyeye ulaşmadığımızı gözlemliyoruz. Bu konuda Sağlık Bakanlığı’nın yapmış olduğu çalışmalara ilave olarak yapılması gerekenler;

   - Klinik etkinliği kanıtlayan çalışmalar, 
   - Uluslararası akreditasyon sistemlerinin uygulanması. 
  SATKOF olarak "Sağlık turizmi" alanında sertifa eğitimlerinin verilmesi hatta belgelendirme kuruluşu olma yolunda ekiplerimizle birlikte alt yapıyı meydana getirdik. Özellikle "Sağlık Turizmi Entegrasyonu"nun yapılması gerekiyor. Bunun için özel sektör şu konularda çalışmalar yapmalı;

   - 5 yıldızlı sağlık + termal tesislerin yapılandırılması,
   - Uluslararası tanıtım ve pazarlama,
   - Paket programlar (tedavi + tatil).

"Termal turizm" artık sadece tatil değil, "Tedavi turizmi" olarak konumlandırılmalı. Bu konuda SATKOF, İnternet ortamı, sosyal mecralar ve TV kanalları aracılığıyla ulusal ve uluslarası tanıtım konusunda imkanlara sahip. Bugün artık anne ve babalarımızın tercih ettiği yaşlı turizmi, "Termal turizm" tercih ediliyor.  Ankara'da Kızılcıhamam, Afyonkarahisar, Diyarbakır Çermik, Tunceli Pertek, Kütahya, Bolu, Bursa, Kahramanmaraş, Gaziantep, İzmir'de çok güzel termal sularımız var. Trabzon'da termal turizmin konusında çalışmalar var. 
 Türkiye'nin termal suları ile dünya çapında bir merkez olması için alt yapı ve tanıtım çalışmalarımız var. Sağlık Bakanlığı'nın desteği ile İzmir'de Balçova Termal'de kongre yaptık. İstanbul'da Türkiye'nin dört bir yanındaki tesislerin tanıtımını yapan sunumlar aldık. Ekibimizle bu konuda çok ciddi çalışmalarımız var.

Nevin Balta : “Türkiye termal turizmi”nin ekonomiye katkısı için neler yapılmalı?

Prof. Dr. Aysun Bay : Kültür ve Turizm Bakanlığı ve SATKOF işbirliği ile “Global kampanyalar (özellikle Almanya, Rusya, Körfez ülkeleri)” yapılmalıdır.

   Türkiye'nin dünyada sağlık turizmi markası oluşturması için önemli adımlar şunlar; 
    - Dijital tanıtım platformları,
    - Uluslararası B2B platformlar,
    - Sağlık turizmi akreditasyon sistemi,
    - “Health Bridges” gibi küresel eşleşme projeleri.

    Amacımız Türkiye’yi sağlık turizminde bir “hub” haline getirmek.

Nevin Balta : SATKOF’un Türk dünyasının “Sağlık turizmi” potansiyeline bakışı hakkında bize neler söylersiniz?

Prof. Dr. Aysun Bay: Türk dünyası ile aramızdaki “Ortak dil, kültür ve güven” avantajı ve ayrıca Sağlık hizmetlerine erişimde farklı seviyelerde oluşumuz Türkiye’yi doğal bir merkez yapıyor.

    SATKOF bu konudaki vizyonu nedir derseniz;
    -Türk devletleri arasında sağlık ağı kurulması,
    - Ortak hasta yönlendirme sistemi,
    - Eğitim ve akreditasyon iş birlikleri.

  Türk Dünyası ile yaptığımız işbirlikleri ve planladığımız projeler hakkında bilgi vermek isterim. TÜRKSOY nezdinde görüşmeler, toplantılar yaptık. Kırgizistan Büyükelçimiz bizleri davet etti. Orada bir tesis yapılması ile ilgili ekiplerimiz gitti. 

Nevin Balta : SATKOF’un Türk Dünyası ile ortak projeleri var mı? Bu konudaki yol haritanız hakkında bilgi verir misiniz?

Prof. Dr. Aysun Bay: Türk Dünyası ile planladığımız ve yürütülen çalışmalarımızın başlıkları:

  - Ortak sağlık turizmi platformu,
  - Dijital hasta yönlendirme sistemi,
  - Ortak kongreler ve zirveler,
  -Yatırım ve hastane iş birlikleri.

   Türk Dünyası ile ortak kongreler, zirveler yapıyoruz ve hastane işbirliklerimiz var. Amacımız, Türk Dünyasında "Entegre bir sağlık ekosistemi" kurmak.

Nevin Balta : Avrupa’dan Türk Dünyasına sağlık turisti getirme konularında SATKOF ne tür çalışmaları yapacak? Bu konuda neler söylersiniz?

Prof. Dr. Aysun Bay : SATKOF’un bu alanda 3 ana strateji bulunmakta;

   - Dijital Platformlar,
   - Yapay zekâ destekli hasta yönlendirme,
   - Online sağlık danışmanlığı.

   Diplomasi ve B2B görüşmeleri konusunda Büyükelçilikler ve ticaret müşavirlikleri ile iş birliği yapıyoruz. Türk Dünyası ile uluslararası kongreler yaptık ve yapmayı planladıklarımız var. Yine "Güven ve Kalite" diyoruz. "Akreditasyon", "Şeffaf Fiyatlandırma" ve "Hasta Güvenliği" çok önemli.

   Özellikle Avrupa için Türk diasporası büyük avantaj. Avrupa için "Güvenilir Marka" oluşturmak kritik öneme sahip. 

   Türkiye, sağlık turizminde sadece hizmet sunan bir ülke değil; Dijitalleşmiş, entegre ve güvenilir bir küresel sağlık merkezi olma yolundadır. Bu vizyonun taşıyıcısı ise kamu-özel sektör iş birliği ve güçlü uluslararası ağlardır.

    SATKOF olarak tüm ekibimizle çalışıyoruz.

Nevin Balta : Sayın Başkan, deneyimlerinizi, tecrübelerinizi Türkiye, Türk Dünyası, Türk sağlık bilimi için kullandığınız için çok teşekkür ediyoruz. Türk Dünyasının SATKOF’a çok ihtiyacı var.

Prof. Dr. Aysun Bay : Herkese sağlıklı günler diliyorum, çok teşekkür ediyorum.